6e Amsterdam Light Festival

Het 6e Amsterdam Light Festival

Sinds jaar en dag zijn er in Europa lichtfestivals. Het Fête des Lumières te Lyon is het oudste festival dat jaarlijks rond 8 december plaatsvindt. Glow in Eindhoven heeft dit jaar voor de 12e keer plaatsgevonden. Daarnaast zijn er lichtfestivals in Portugal, Zweden, Finland maar Gent moet even aangestipt worden. Het eerste lichtfestival in Gent in 2015 was adembenemend en dat niet alleen vanwege de extreme koude. 640.000 bezoekers zagen die editie. Jaarlijks terugkerend bleek niet haalbaar, maar de tweede editie vindt in het laatste weekend van januari 2018 plaats.

Door Marijke Jansen

Het enige lichtfestival dat het mooist te ervaren valt vanaf een boot is het Amsterdam Light Festival. Voor de zesde keer viert Amsterdam in de wintermaanden dit lichtfestival. Dit jaar is het opgedeeld in twee delen, een water- en land- expositie met een rijke scharkering aan Nederlandse en internationale kunstenaars, ontwerpers en architecten die zich wagen op het terrein van lichtkunst. In een lang lint liggen, hangen de 20 kunstwerken boven de wateren van het Oosterdok en de Herengracht of omarmen je, begeleid door de rode draad Thinline dat letterlijk alle lichtelement met elkaar verbindt. Dit was een speciale opdracht aan de Chinese kunstenaar Ai Weiwei. Voor de wandelaars is er de landexpositie met 15 lichtkunstwerken op het Marine-terrein achter het Scheepsvaartmuseum. Dit jaar hoopt men de magische grens van 1 miljoen te overschrijden.

Amsterdam Light Festival

Steden beconcurreren elkaar om lichtfestivals. Een call for concepts werd wereldwijd uitgezet met als thema Existential. Dat het een aantrekkelijk festival is blijkt wel uit de ruim 2.500 belangstellenden uit 98 landen. Uiteindelijk werden 35 concepten geselecteerd en uitgevoerd. Met dit thema wil de organisatie de festivalbezoekers stimuleren na te denken over wat mensen verenigt en welke rol licht hierin speelt. Sommige ontwerpen zijn voor speciale locaties gemaakt. Daarnaast diende gezocht te worden naar een bepaalde cadans in de lijn van de lichtkunstwerken. Het is eind november, circa 4 graden, gelukkig geen wind en de maan schijnt door de bomen. Fleece dekens zijn er maar ook koffie, warme chocolade en glühwein. Tijdens de vaartocht zijn enkele kunstenaars/ontwerpers aan boord of staan op locatie om een toelichting te geven op hun werk.

Thinline

Speciaal voor deze editie werd een opdracht gegeven aan de Chinese kunstenaar Ai Weiwei die een 6,5 kilometer lange rode lichtlijn ontwikkelde. Thinline loopt van het Oosterdok, langs kademuren, onder bruggen door, door bomen heen via de Herengracht en weer terug naar het Oosterdok. Ai Weiwei wil de bezoekers attenderen op de grens van de oude stad en de consequentie van grenzen, zowel de symbolische als de fysieke; grenzen verbinden culturen en mensen maar stoten ook af. State of the art van Thinline is de laser, opgesloten in glasvezel, waar het rode licht vanuit alle kanten straalt. Dit is het langste object ooit tijdens een festival getoond. 

De organisatie van het festival is nogal juichend over het kunstwerk Infinita van Balmond Studio (Cecil Balmond) uit Londen in het Oosterdok dat is opgebouwd uit vele tetraëders maar, in mijn optiek, veel te klein voor deze locatie. Tetraëders zijn het leidend onderwerp binnen Balmonds werk, niet gek als je bedenkt dat hij naast kunstenaar ook architect en wiskundige is.

Homeward Bound van Victor Engbers is speciaal voor het VOC-schip De Amsterdam ontworpen. Het is gebaseerd op een weersfenomeen; het Sint-Elmusvuur. De door een storm elektrisch geladen lucht zet zich in de nacht als blauw/groene vlammetjes af op de uiteinden van de masten en de ras van een schip. De zeelieden hechtten er een positieve betekenis aan. Dit fenomeen haakt voor Engbers aan bij het thema Existentialisme en het idee van hoop in deze roerige tijden. Dit is een kunstwerk met een hoogte van 50 meter in het Oosterdok dat ertoe doet.

Via de Nieuwe Herengracht en langs de Hermitage, waar 40 basisschoolklassen uit Amsterdam samen met de kunstenares Claudia Reh It was once drifting on the water maken met grote overheadprojecties op de zijgevel van het gebouw. Wat is de Amstel breed als je óp het water zit. Eén van de lichtwerken aan de Amstel is Whole Hole, een wormgat als stralenkrans van bewegend wit van Paul Vendel en Sandra Wolf. Het zuigt je de Herengracht op. Whole Hole is een sciencefictionachtige ervaring gebaseerd op het zwarte gat en dát op een lichtfestival. Een ander werk wat ons bewust moet maken van wat we de natuur aandoen is Lifeline van Claes Meijer. Het is een lichtlijn die gevormd wordt door het onderwatergeluid. Geluid kan desastreus zijn voor vissen en hen desoriënteren. Origin van Venividimultiplex is gebaseerd op de oorsprong van licht. De lichtstralenkrans verandert telkens van intensiteit en door het pulseren komt alles tot een uitbarsting van spectaculaire lichtflitsen.

City Gazing: Amsterdam

Maar dan. De open boot vaart richting het werk van het designcollectief VOUW van Justus Bruns en Mingus Vogel. Dit is de overtreffende trap! Na hun eerste City Gazing dat op dit moment te Kuala Lumpur 15 meter boven de straten hangt heeft Amsterdam ook haar eigen City Gazing: Amsterdam. Weer worden we op de feiten gedrukt want hoe indrukwekkend het ook is, deze stads specifieke lichtinstallatie stelt de lichtvervuiling aan de orde. City Gazing: Amsterdam gemaakt van beweegbare ledlichtdraden wordt in toom gehouden door dunnen staalkabels, zwevend boven de Herengracht.

 Over het zwarte water, aldoor gevolgd door de maan die soms achter de gevels verdwijnt en dan weer door de bladerloze bomen schijnt, kom je kunstwerk na kunstwerk, begeleid door Thinline, mooie en bijzondere projecties tegen. Alleen al om City Gazing: Amsterdam optimaal te kunnen aanschouwen is het echt een aanrader om per boot de route te doorvaren. En daarnaast, als smakelijke bijgerecht, zie je Amsterdam op haar mooist, in het donker met het fraaie grachtenprofiel en het licht dat straalt uit de panden.

Het is zeker niet moeilijk te raden waar ik geboren ben?

Amsterdam Light Festival, op het water van 30 november 2017 t/m 21 januari 2018, op het land 14 december 2017 t/m 7 januari 2018, www.amsterdamlightfestival.com

 

 

Comments