Boeken

In Beelden worden per nummer tussen de 10 en 15 boeken over ruimtelijke kunst besproken. Hieronder vindt u een selectie van de besproken boeken uit Beelden 3#2010

Duurzaam denken. Duurzaam doen

Duurzaam denken. Duurzaam doen is een project van Kunstenaarsinitiatief Stichting Het Raam uit Venlo. Kunstenaarsinitiatief Stichting Het Raam stelt zich ten doel kunst te tonen op plaatsen in de openbare- en semi-openbare ruimte en het publieke domein. In een dun blauw boekje presenteren zij zes kunstenaars die utopische projecten bedachten vanuit het concept ‘Duurzaam denken. Duurzaam doen’. Kunst en nuttig zijn is verdacht staat in het voorwoord te lezen. “Klopt”, denk ik, ik kreeg al een onaangenaam gevoel bij deze titel. Als de kunst in het geding komt door bezuinigingsronde na bezuinigingsronde, probeert de kunstwereld haar nut te bewijzen door bijvoorbeeld sociaal geëngageerd te zijn of mee te denken over zingeving op een openbare plek. Kortom de autonomie van de kunstenaar heeft het zwaar te verduren. Gelukkig blijkt het nut van de meeste inzendingen niet veel meer te zijn dan zuiver kunstnut. Het nut om utopische concepten te genereren die duurzaam zijn voor de kunstgenieter. Heel mooi is het beeld van Reinier Lagendijk die van een kluwen vijgenwortels een stoel en een tafel maakte door deze in een mal te laten groeien. Er staan verhelderende tekeningen bij. Aangezien de plant nog steeds groeit is de tafel een tijdelijk object dat uit haar voegen zal groeien. De plant en de wortels hebben een bepaalde duurzaamheid, de vorm niet. Dit beeld is het meest visuele en concrete in de catalogus. De andere ideeën zijn meer conceptueel.

Duurzaam denken. Duurzaam doen, Ruud Linssen, Kunstenaarsinitiatief Stichting Het Raam, Venlo, 2010.

Olaf Mooij

Dat Olaf Mooij een speciale band met auto’s heeft blijkt duidelijk uit de catalogus van hem.  Op de kaft staat Olaf Mooij 1189.81.230. Ik vermoed dat het nummer iets met auto’s te maken heeft, maar het blijkt zijn Burgerservicenummer. Achterin de catalogus staan enkele teksten over de kunstenaar en/of over auto’s. Sommige mensen identificeren zich sterk met een auto, ‘Een kras op de auto zien ze als een kras op de ziel’. Mijn zwager hoorde ik ooit zeggen, “Je ziet mij toch niet in een Hyundai rijden”. Waarom niet, vroeg ik mij af. Later besefte ik dat een auto niet voor iedereen een object is om van A naar B te komen, maar eerder een verlengstuk van de identiteit. In de catalogus van Mooij zie je dat hij dit al veel langer doorheeft. Sterker nog auto’s lijken voor hem een eigen identiteit te hebben. Je ziet vierwielers met hersenen, met verschillende haardrachten en met vervormingen. Je ziet de gestripte huid van een auto maar ook vreemde vervormingen. Het lijkt een beetje of Mooij’s oeuvre een zoektocht is naar de verschillende identificaties van dit geliefde vervoermiddel. Daarnaast ervaar ik deze werken op de eerste plaats als kunstobjecten. Sommige auto’s kunnen op de weg waar ze opzien baren. Maar op een tentoonstelling of in een catalogus waar meerdere werken bij elkaar zijn versterken ze elkaar in hun uitstraling.  Door zijn burgerservicenummer voorop de catalogus te zetten ontstaat de vreemde omkering van de mens als nummer tegenover de auto als individu.

Olaf Mooij, 1189.81.237, Anne Berk e.a., Post Editions, Rotterdam 2010, ISBN 978 94 6083 022 8

Frank Halmans

Hier/Here. Frank Halmans staat op de kaft van een mooi gebonden boek. Onder deze tekst zie ik een interieur met een uitzicht op zee en een horizon, schat ik in. ‘Helemaal fout’ kom ik later achter. Het is geen zee, maar een grauwgrijze vloer van een atelier met een lichtblauwe muur erachter. Veel beelden van Halmans lijken maquettes van woningen. Op pagina 41 zie ik het hele beeld van de kaft staan. Een huis met drie puntdaken op wielen met een stofzuigerslang eraan. Dat komt op mij over als een vreemde associatie, een stofzuigerwoning. Het huis is het stofreservoir. In de catalogus staan ook kruimeldiefwoningen. De woningen kunnen stof uit de omgeving wegzuigen en zichzelf van stof voorzien. In de catalogus lees ik dat de kunstenaar het stof uit zijn atelier zo opzuigt zodat er niets verloren gaat. Dat Halmans er niet van houdt dat dingen verloren gaan zie je aan een bepaalde verzameldrift. Het verzamelen van bijvoorbeeld gevonden handschoenen op de weg of insecten die geprepareerd met vinddatum en vindplek bewaard blijven. Verder zie je bijvoorbeeld beelden die bestaan uit oude wekkers die zo bij elkaar gezet zijn met de achterkant naar voren waardoor het treurige emoticons lijken. Een verzameling oude tafels lijkt zich te verschuilen onder de grootste tafel, zoals verlegen kinderen onder en achter moeders rok verdwijnen. Dit boek geeft een goed beeld van Halmans werk dat op mij nogal nostalgisch overkomt. Deze nostalgie ervaar ik overigens als verbindende kwaliteit van het oeuvre.

Hier/Here. Frank Halmans , Jap Sam Books, Heijningen 2010, ISBN 978 94 90322 13 7

Lees meer in Beelden 3#2010. Neem een abonnement of vraag een proefnummer aan.

Comments