Boeken, Astrid Tanis

In Beelden worden per nummer tussen de 10 en 15 boeken over ruimtelijke kunst besproken. Hieronder vindt u een selectie van de besproken boeken uit Beelden 2#2010.

Door Astrid Tanis 

Joost Zwagerman

Beeld verplaatst bevat een selectie uit de gedichten, plus twee prozateksten van Joost Zwagerman, die hij de afgelopen jaren maakte bij kunstwerken van beeldend kunstenaars. Het leuke aan gedichten is dat het meestal van die irrationele opborrelingen zijn; associaties bij belevingen. In een kunsthistorische of kunstjournalistieke tekst kan je een werk dood analyseren. Een kunstwerk zelf is daarentegen levenskracht voor mij.  Zet je daarnaast een gedicht dan ontstaat er naast het kunstwerk een parallelle levenskracht; een verdubbeling van creatieve energie. Niet ieder kunstwerk is volledig tekstueel te doorgronden, hetzelfde geldt voor gedichten. Je vermoedt er soms iets in, maar zekerheid heb je nooit. Voor hetzelfde geld haal je eruit wat je er zelf instopte. Verloor Zwagermans een geliefde toen hij het gedicht de mooiste vrouw bij een werk van Rob Scholte schreef, werd hij bloedgeil van een schilderij van Marlene Dumas toen hij dat bijna pornografische gedicht schreef. Probeer ik Zwagermans door zijn gedichten te duiden, terwijl hij de kunstenaars duidt die weer iets heel anders duidden. Hier ontstaat een interessante kettingreactie, doordat ik met mijn cultuurfilosofische brein toch naar betekenis zoek. Door de complexiteit van de gedichten/beeldcombinatie is dit een langzaam boek. Met langzaam boek bedoel ik dat je het bijvoorbeeld naast je bed legt om er voor het slapen gaan even een combinatie van tot je te nemen.  

Beeld Verplaatst, Joost Zwagerman, BV uitgeverij de Arbeiderspers, ISBN 978-90-295-7239-2 

Jan Rothuizen

Jan Rothuizen Tekeningen. De zachte atlas van Amsterdam is een boek dat vol staat met tekeningen van deze kunstenaar. Ik ken het fenomeen dat als je met een camera in je hand in een omgeving loopt je meer aanwezig bent in die omgeving. Je hebt meer aandacht voor details en je gedachten dwalen niet af naar andere plekken en tijden. ‘Gerichte aandacht in het nu’ noemen ze dat in het boeddhisme en het is een vorm van zenmeditatie waar je rustig van wordt. Alleen zenmonniken gebruiken daar geen camera bij. Ik denk dat Rothuizen met zijn manier van tekenen ook deze aandacht zoekt. Het volledig op een plek zijn in het nu. In de zachte atlas van Amsterdam zet hij aandachtig deze stad op papier in tekening met tekst. Het gaat niet om de grote lijnen maar om de details en de persoonlijke blik van de kunstenaar. Soms wordt deze persoonlijke blik verruimd met die van een ander, zoals bijvoorbeeld in de tekening van de wandeling met de voormalig burgemeester van Amsterdam Job Cohen. De tekening is een beeldverhaal met teksten die voortkomen uit waarnemingen en ontmoetingen van de ander. Rothuizen neemt waar hoe Cohen waarneemt; boeiend perspectief vind ik. Bij de eerste ontmoeting met het werk van deze kunstenaar was mijn positieve attentie gewekt. In deze catalogus wordt het bevestigd. Dit werk raakt mij. 

Jan Rothuizen Tekeningen. De zachte atlas van Amsterdam, Nieuw Amsterdam Uitgevers, Amsterdam, 2009, ISBN 978904680689 

Paul McCarthy

In ons land is Paul McCarthy een omstreden kunstenaar vanwege het gesleep van zijn beeld Santa With Butt Plug(de Rotterdamse bijnaam luidt Kabouter Butt Plug) in Rotterdam. Mooi beeld wat mij betreft, maar de aankoop was natuurlijk wel vragen om gezeur. In de botanische tuinen in Utrecht waren in de zomer van 2009 veel van McCarthy’s opblaaskunstwerken te zien. Enorme opblaasbeelden van de Santa With Butt Plug. Maar ook gigantische opblaasvarianten van hopen stront en meer Butt Plug’s. De fascinatie met het anale lijkt me bij deze kunstenaar duidelijk aanwezig. Voor wie deze imposante tentoonstelling niet heeft gezien is er nu de catalogusAir Pressure, Paul McCarthy die zeer de moeite waard is. Naast een tekst met de duiding van het belang van zijn werk; staan er veel prachtige foto’s in. De beelden rijzen hoog boven de bomen uit. Naast de shit en Butt Plug beelden zie je het opgeblazen hoofd van voormalig president van Amerika Georges Bush, en Pop-art-achtige beelden die een ode lijken aan Andy Warhol en Claes Oldenburg en twee roze spelende varkens. Ik heb zelf de tentoonstelling gemist en dat betreur ik zeer bij het bekijken en lezen van deze catalogus. 

Air Pressure. Paul McCarthy, Jan van Adrichem, Gemeente Utrecht DMO/Afdeling Culturele Zaken, 2009, ISBN 978-90-804807-4-2


Comments