Bopape, Dumas, Muholi

Bopape, Dumas, Muholi - SPIEGELS

Ze is zo trots als een moeder tussen haar twee dochters. De 57-jarige Marlene Dumas staat tussen Dineo Bopape (30 jaar) en Zanele Muholi (39 jaar) aangekondigd op het affiche van het Museum voor Moderne Kunst Arnhem (MMKA). Het is alsof ze hen aan de hand neemt om ze aan het Nederlandse publiek voor te stellen. Hoe verschillend deze drie Zuid-Afrikaanse kunstenaars ook zijn, ze delen een sterke neiging tot lichamelijkheid, hebben iets met portretten en maken met plezier gebruik van gevonden materialen. Door schilderijen, foto’s, video’s en installaties leveren ze scherpe reflecties op hun omgeving.   

Door Carina van der Walt

Spiegels van de ziel 

De ogen van Emily (1984) kijken me treurig en ontheemd aan. Het is een van de tien werken van Marlene Dumas in deze tentoonstelling, die grotendeels uit de jaren tachtig stammen. De roze kleur van het schilderij herinnert aan blank zijn in Afrika. Emily is kuis en westers gekleed. Bij het schilderij is een tekst gevoegd, die gedeeltelijk een verklaring kan geven: Home is where the heart is.

Op de eerste zes zwart-wit foto’s van Zanele Muholi zijn de geportretteerden deftig gekleed. Ze kijken je achterdochtig aan: sommigen met een tikkeltje hoogmoed, anderen voorzichtig of met verholen pijn. Ik tel vier mannen en twee vrouwen in Faces and Phases (2010). Wanneer ik de bijgaande tekst lees, ontdek ik dat ik me heb vergist. Ze zijn allemaal vrouwelijk en lesbisch. Vandaar dus de ongemakkelijke uitstralingen.  In de Zuid-Afrikaanse samenleving worden homo’s, bi’s, en transseksuelen gediscrimineerd. De serie Faces and Phases is nog onaf. Sinds 2006 fotografeerde Muholi meer dan tweehonderd lesbische vrouwen.

In de video feelin cosmic (2008) speelt Dineo Bopape de rol van een jongeling die het initiatieritueel ondergaat. De nadruk ligt op haar gezicht en haar naakte bovenlijf dat besmeurd is met witte initiatieverf. Soms speelt ze westers met een zilveren discohemd  en een grote plastic zonnebril. Haar ogen zijn twee onpeilbare zwarte gaten in een wit gezicht. Ze laat, anders dan haar medekunstenaars, haar ziel niet zien.

Wilt u het hele artikel lezen, neem dan een abonnement, of vraag een proefnummer aan.

U kunt wel een vervolg op de bespreking van deze tentoonstelling lezen in onze rubriek 'Extra artikelen'. Carina van der Walt beschrijft hier uitgebreidt Bopape’s werk The eclipse will not be visible to the naked eye. 

www.mmkarnhem.nl  


 


Comments