Column 1#2012

Plagiaat

Door Astrid Tanis

Toen ik op de kunstacademie studeerde, beschuldigde een medestudent mij van plagiaat. Ik had daartoe geen rede, want ik vond haar werk veel te braaf. Een andere medestudente van mij maakte een eindexamenproject met water tot ze ontdekte dat ze plagiaat aan het plegen was. Jaren daarvoor zag ze een werk van een gerenommeerde kunstenaar dat ze ver in haar onderbewuste had opgeborgen. Ze schrok en gooide het hele project beschaamd in de prullenbak. Plagiaat kan zonder slechte bedoelingen ontstaan, als een onbewust eerbetoon.

De natuurkundige Rupert Sheldrake gelooft dat telepathie ons kan sturen. Als wij iets van kennis of vaardigheden ontwikkelen kan een ander dat zonder het te zien oppakken. Hij onderzocht dit bijvoorbeeld met een moeilijke kruiswoordpuzzel en twee groepen studenten. De eerste groep studenten ploeterde moeizaam en lang op het raadsel. De volgende groep studenten deed het veel sneller, en naarmate meer mensen de kruiswoordpuzzel hadden opgelost, was het voor de nieuwe lichting een ‘makkie’. Een andere wetenswaardigheid die hij noemt is dat bepaalde vogels na de Tweede Wereldoorlog in Engeland zichzelf het kunstje leerden om de aluminium doppen van de melkflessen te lichten en de room eraf te drinken. Binnen korte tijd begonnen vogels dit ineens wereldwijd te doen. Dit kon onmogelijk door afkijken komen, daarvoor waren de afstanden te groot en de tijdspanne te kort. Sheldrake beschrijft meer vergelijkbare wonderbaarlijkheden die zijn theorie ondersteunen. Ik ben vanaf het begin geboeid geweest door zijn werk omdat het kunststromingen verklaart en de zogenaamde tijdsgeest die de filosoof Hegel al noemde.

Enige tijd geleden liep mijn partner mijn werkkamer in. Tijdens zijn bezoek aan de Art Rotterdam bezocht hij ook de nevententoonstelling Paviljoen Rotterdam. Hij vertelde mij dat hij daar werk van een kunstenaar had gezien dat sprekend op zijn oude werk leek. Plagiaat dacht hij als eerste. Telepathie dacht ik met mijn voorliefde voor Sheldrake's theorie. Ik ging op onderzoek uit op Google om mijn gelijk te halen. De geometrische vormen maakte mijn partner veel eerder, maar ander werk ongeveer tegelijkertijd.  Helaas is deze kunstenaar ook werkzaam in de stad waar wij wonen, hij kan natuurlijk het werk van mijn partner gezien hebben. Een mij bekende vormgever vindt dat je beter goed kunt stelen, dan slecht zelf verzinnen. Kunstenaars denken daar anders over. Ik geloof in het goede van de mens, dus ik houd het op verdringing, of toch een vorm van resonantie. 

Wilt u meer lezen, neem dan een abonnement, of vraag een proefnummer aan voor 

 

Comments