De Vishal, Haarlem

Verinneren/Herlangen. Herlangen/Verinneren

Het was broeierig en druk op de grote markt van Haarlem. De historische Vishal was onbedoeld onderdeel van een allesoverheersend kermisspektakel. Het rumoer drong diep door tot de plek waar bijna twee eeuwen lang zeevis werd verhandeld en waar deze avond deel II van een expositie werd geopend. Al sinds 1956 is de Vishal in gebruik als expositieruimte voor beeldende kunst. De afgelopen 15 jaar wordt het tentoonstellingprogramma verzorgd door kunstenaarsvereniging De Vishal. Deze zelfstandige kunstenaarsvereniging is met haar circa 150 leden een goede buur van expositieruimten de Vleeshal en de Verweyhal die beiden bestuurlijk onder het Frans Hals museum ressorteren.

Door Eleonoor van Beusekom

Of het nu vis of kunst betreft, vers en fris is voor beiden een aanbeveling. Iets dergelijks moet artistiek coördinator Willemijn Faber gedacht hebben toen zij een alternatief verzon voor de reguliere ledententoonstelling; de zogenaamde salon. Overeenkomsten en verschillen onderling vormden het uitgangspunt om 22 maal 2 kunstenaars aan elkaar te koppelen en in 2 opeenvolgende exposities als 11 duo’s te presenteren.

Raakvlakken

Bij de kunstenaarkoppels blijken de raakvlakken niet per definitie visueel of materieel. Werkhouding en filosofie spelen ook een rol, zo stelt Faber. Dat maakt het direct herkennen van heldere overeenkomsten en verschillen voor de kijker best ingewikkeld. Welke kunst weet de tegendraadse titel waar te maken? Herinneren en verlangen zijn woorden die wortelen in een ver verleden of toekomst. Het Duits kent Sehnsucht dat zowel naar sterk verlangen verwijst als ook naar nostalgische melancholie en in het Portugees dekt het woord Saudade die lading. Het Nederlands kent zo’n woord niet. Gaan de twee tegengestelde en complementaire waarden in Herlangen en Verinneren deze omissie in onze taal verhelen? Hoort het herinneren vooral bij ouderen en is het verlangen jong en hunkerend?

Kunst in context

De Vishal is niet wat je noemt een witte doos. De architectuur van de ruimte is steeds duidelijk aanwezig en is bepalend voor ritme en ruimte in iedere opstelling. Het vraagt wel iets van de kunst om zich aan zo’n dwingende context te ontworstelen. De Vishal heeft na een verbouwing medio 2010 ook een ruimte waar video getoond kan worden. Bijkomend feit is dat de Hal daardoor ook de beschikking kreeg over meer wandruimte. Twee grote doeken van Erna Anema sieren de nieuwe achterwand: Het destillaat van een worsteling die is uitgekristalliseerd in een ijle beweging en verstild is terechtgekomen op doek. Haar werk gaat over licht, lucht, water, ijs, elementen in een landschap. Tijd die voorbijgaat maar tegelijk ook stilstaat. De doeken tonen daarvan de weerslag maar het verhaal wordt nergens expliciet. Het waarneembare spanningsveld zit in de discrepantie van het grote gebaar van de schilder die met zelfbeheersing precies genoeg prijs geeft om de opgeroepen stilte niet te verbreken. Het werk van haar gelegenheidskompaan in deze expositie - Joke Aelberts laat hele concrete en rationele composities zien Het is gedegen werk met een consequente opbouw en aanpak. Een waarneembare overeenkomst tussen het werk van beiden is de abstractie.

Lees het hele artikel in Beelden 4#2011. Neem een abonnement of vraag een proefnummer aan.

Verinneren en herlangen, De Vishal, Haarlem, 10 augustus t/m 28 augustus 2011

Herlangen en verinneren, De Vishal, Haarlem, 31 augustus t/m 18 september 2011 

www.devishal.nl


Comments