Extra artikelen


Het onzichtbare heeft vorm

Voor beeldhouwer Piet Berghs staat 2013 in het teken van twee oeuvre-tentoonstellingen in Geleen. De aanleiding voor deze tentoonstellingen is zijn 65ste verjaardag die samenvalt met bijna veertig jaar beeldhouwkunst. De naam van beide tentoonstellingen is Door de spiegel van de tijd.  Dit verwijst onder andere naar hoe Berghs tegen de ontwikkelingen in zijn oeuvre aankijkt, namelijk met een duidelijke tweedeling: de eerste twintig jaar van 1975 tot 1995 en dan vanaf 1995 tot nu. Door de spiegel van die tijd, Deel 1 was vanaf 20 april tot 16 juni in de tentoonstellingsruimte BIS71 te zien. Door de spiegel van die tijd, Deel 2 gaat op 15 september in dezelfde ruimte van start. In beide tentoonstellingen alludeert Berghs op wat de dichter Leo Herberghs schrijft: “Ik geef vorm aan het onzegbare.” Piet Berghs geeft vorm aan het onzichtbare. Lees meer...


ZomerExpo 2012: Liefde
In vervolg op de succesvolle ZomerExpo 2011, de eerste landelijke beeldende kunst tentoonstelling met open inschrijving, komt ZomerExpo 2012 deze zomer opnieuw in het Gemeentemuseum Den Haag. De selecties in Enschede, Amsterdam en Utrecht zijn achter de rug. De gekozen kunstwerken zijn allemaal vanuit het thema liefde vorm gegeven. Tweedimensionaal en ruimtelijk werk afgewisseld met installaties, film en video. De mix van 250 werken is vanaf 15 juni te zien in het GEM. De ZomerExpo 2012 Anoniem Gekozen staat open voor professionele en amateur kunstenaars. De succesformule is letterlijk overgenomen van de gelijknamige jaarlijks terugkerende Summer Exhibition in de Royal Academy in Londen. Dit jaar is de kapstok: liefde. Iedereen die denkt iets bij te dragen hebben in dit thema, mag zijn werk inzenden. Je betaalt het inschrijfgeld en klaar. Dan begint het lange wachten. Lees meer...

Brancusi – Serra

Oliver Wick is de curator van de tentoonstelling Brancusi – Serra, die na te zijn tentoongesteld bij het Beyeler Museum in Bazel, is doorgereisd naar het Guggenheim Museum in Bilbao. Daar is deze expositie nog tot 15 april 2012 te zien. Toen Wick gevraagd werd om een Brancusi expositie te maken besloot hij intuïtief om de meester te koppelen aan Richard Serra. Een goede of een slechte keuze? Lees meer...

Thom Puckey: Relatively Armed

Thom Puckey toont vijf nieuwe beelden in Fort Vijfhuizen. Vier uit wit marmer, één uit glanzend zwart marmer. Allemaal dodelijk gewapende naakten. Thom Puckey is gefascineerd door het lichaam. Ik herinner me zijn performances, zijn alchemistische periode waarin hij ruimten volzette met communicerende vaten, zijn beelden in brons van grootse figuren, installaties met lenzen, beelden bestaande uit geometrische constructies. Daarachter doemde steeds een lijn op van figuratieve beelden. Armed and relatively dangerous gaat daarop door en brengt alles samen. Lees meer...

Folkestone Triennial verrassend origineel

Afgelopen zomer waren er op het strand van Folkestone en diverse  plekken aan de rand van de stad een dertigtal beelden en installaties te zien onder de noemer Folkestone Triennial. Het bleek de tweede editie van deze buitententoonstelling en een verademing in vergelijking met haar evenknie Beaufort langs de Belgische kust. In Folkestone geen kilometers lange zoektocht naar beelden maar een overzichtelijk, goed beloopbaar expositietraject. Uitgezet in een romantisch decor van haven, strand, zee, boothuizen en oude gebouwen. Lees meer...
x


ii




Suskewiet: expositie van vreemde vogels

Nooit ben je je zo bewust van vogelgeluiden als tijdens een zonsopkomst in de lente. Zo ontstond Suskewiet van Sjon Brands. Hij is bekend als theatermaker en dichter, maar met Suskewiet wordt Brands ook beeldend kunstenaar en klankartiest. De tentoonstelling van zijn vogels uit gevonden materiaal in de Franciscanessenkapel in Tilburg was een experiment dat vier dagen duurde. De opening was op 5 mei. Acht pronkvogels vulden de ruimte van de vervallen kapel. 
De naam Suskewiet is een onomatopee van de laatste tonen in het gezang van een vink: suskewiét, suskewiét. Zo verduidelijkt muzikant Henk Koekoek tijdens de opening voordat hij start met een vogelgeluidenimprovisatie op jazzmuziek. De bezoekers zitten op kussens tussen de fantasievogels. Een vogelklankenconcert volgt. Aan het begin probeert iedereen de klanken aan de vogels te verbinden. Maar het tempo neemt toe. De galmende kapel maakt de geluiden onplaatsbaar, al komen ze uit de vogels. Het resultaat is een aangename kakofonie die op een crescendo eindigt. 


Waanzin in de kunstpolitiek

Kunst was tijdens de koude oorlog het wapen van Amerika waarmee zij zich onderscheidde van totalitaire regimes. Terecht, want de geschiedenis leert ons dat totalitaire regimes vaak een afkeer hebben van onorthodoxe kunstvormen; ‘kunst mag, maar alleen als kunstenaars de politieke of religieuze ideologie van het regime kunstzinnig eren’. Je kunt de minachting voor intellectuelen plaatsen in het verlengde van deze afkeer. Een autocraat verzamelt jaknikkers om zich heen en geen mogelijke criticasters. In nazi Duitsland verdwenen niet alleen de Joden naar het buitenland of in de gaskamers. In de voormalige Oostbloklanden, China, orthodox-Islamitische staten en Afrikaanse dictaturen duiken kunstenaars en intellectuelen onder, vluchten zij of verdwenen zij in gevangenissen. Het begrip dissidente kunstenaar, of denker is een ieder bekend. 

Amerika en het vrije westen lieten zien dat in een vrij land kunst en cultuur zich in snel tempo ontwikkelde en dat het ook een goed middel was voor beleggingen en handel. Grote banken en geslaagde kapitalisten omringden zich met imposante collecties. Kunst als ‘linkse hobby’ afschilderen, klopt van geen kant. Kunstenaars en intellectuelen hebben vaak een affiniteit met het anarchisme en/of meer linkse levensgevoel, maar zeker niet altijd. Lees meer...


De ongebreidelde experimenteerdrift van Levi van Veluw

Met zijn nieuwe werk, dat tot eind juni in de Amsterdamse galerie van Ron Mandos te zien was, heeft Levi van Veluw een flinke verandering in gang gezet. Maakte hij aanvankelijk hoofdzakelijk portretfoto’s met enkele uitstapjes op het sculpturale vlak, op deze expositie vormen drie grote conceptuele installaties de hoofdmoot. Gebaseerd op een eenzame  periode in zijn jeugd.
 

Een paar jaar terug bereikten de serie portretfoto’s waarvoor van Veluw zijn hoofd bekladde met ballpointstrepen, al snel een breed publiek. Daarna volgden foto’s waarop hij zichzelf belegd had met kiezelstenen of beplakt had met stroken oud tapijt. Hoogtepunt was zijn serie Landscapes: foto’s waarop zijn hoofd als drager voor een heel landschap diende. Met boompjes, mosjes en enkele koetjes, verscheen Levi’s gezicht op de cover van de catalogus Dead or Alive, ter gelegenheid van de gelijknamige tentoonstelling in het Museum of Arts and Design in New York. Het waren bizarre en intieme landschappen, waarin Van Veluw speelde met de traditie van klassieke, kitscherige landschapjes uit de schilderkunst. Eigenlijk helemaal geen portretfotografie, maar volgens Levi veel meer een onderzoek naar vorm, materie, kleur en textuur. Lees meer...


Wat het oog niet ziet
 

In vervolg op de bespreking van de tentoonstelling Bopape, Dumas, Muholi in de MMKA in Beelden 1#2011 wil ik kijken naar Bopape’s werk The eclipse will not be visible to the naked eye. Het sluit ogenschijnlijk niet aan op de voorafgaande twee delen van de tentoonstelling. In Bopape’s installatie en gelijknamige video zijn ogen en lijven als weerkaatsende spiegels afwezig. The eclipse will not be visible to the naked eye vertelt een ander verhaal. Een verhaal van een weerkaatsende wereld die geen impressie achterlaat op het blote oog. Het is een weerkaatsing die jou blijft ontwijken en aandringt op een antwoord op de vraag: Wat heb ik hier? Lees meer...



Pieter Engels. 

Een deconstructivist van het eerste uur

Franck Gribling sprak onderstaande tekst uit bij de tentoonstelling Pieter Engels. A random choice of works. 1960 – 2010 in LOCUS SOLUS, Pourbusstraat 14, Antwerpen, 27 januari t/m 13 maart 2011.

Pieter Engels en ik kennen elkaar langer dan vandaag. Ik ben naar het schijnt al vanaf het eind van de jaren vijftig op zijn netvlies verschenen toen hij als jong kunstenaar naar Amsterdam kwam, op de toen zeer conservatieve Rijksacademie en aansluiting zocht bij de avantgarde. Ik leerde zijn werk pas kennen in de Galerie van Dolly Melchers aan de Amsterdamse Prinsengracht 845 waar ik in die tijd ook mijn Taktielen exposeerde. Ik was zeer geimponeerd door zijn herstelde objecten en prototypes, die op een gegeven moment permanent in een goud gespoten ruimte te zien waren. Hij presenteerde zich niet als een ouderwetse kunstenaar, maar als een goed georganiseerde organisatie, EPO, de Engels Product Organisation, compleet met een fictieve Salesmanager, zijn alterego Simon Es. De wortels van zijn kunst en die van mij lagen in de Informele materieschilderkunst van de jaren vijftig, zoals U zelf kunt constateren op deze tentoonstelling, een vervolg op MATERIA PRIMA die helemaal gewijd was aan de Informele kunst. Lees meer...

Making is Thinking

Dit moet een grap zijn zegt mijn vriend die een cryptische tekst op een vers in de bus gevallen uitnodiging aan mij voorleest. De tekst luidt ‘De tentoonstelling presenteert een collectie werken die ingaat tegen de binaire oppositie van concept en vorm en probeert zo de hardnekkige dichotomie tussen praktijk en intellect te overbruggen’.  “Dat is geen grap” antwoord ik als ik zie dat de uitnodiging van Witte de With in Rotterdam komt; een kunstruimte die zichzelf bijzonder serieus neemt. Ik kijk naar de titel van de tentoonstelling Making is Thinking. De titel bevalt me, het zijn de subteksten die voor ontoegankelijkheid zorgen. Op de achterkant van de uitnodiging staat dat de groepstentoonstelling uiteenlopende kunstpraktijken verkent, rond de noties van conceptuele nijverheid en intuïtieve industrie.  Dit vind ik echt onnodig moeilijk doen; betekenis van nijverheid en industrie overlapt elkaar. Hou het simpel als je een brede doelgroep wil bereiken en schrijf  in plaats van deze omslachtige zin gewoon; conceptuele- en intuïtieve nijverheid, of om het wat eigentijdser te laten klinken; conceptuele- en intuïtieve productiviteit of zelfs arbeid; dat dekt de lading prima. Ik vrees echter dat ‘gewoon’ juist dat is wat met talige kunstjes vermeden wordt. Ze zullen je toch eens als ‘gewoon’ betitelen, daar heb je geen dikke studie voor gedaan. Of erger nog; je zal toch eens een ‘gewoon’ publiek trekken. Lees meer..


Constructivisten NU – Rekkelijken en Preciezen
Het (nieuwe) constructivisme, de geometrisch-abstracte, systematische of concrete kunst, staat de laatste twee jaar weer volop in de belangstelling. Tentoonstellingen volgen elkaar in snel tempo op, kunstenaars die al jaren verknocht zijn aan lijnen, geometrische elementen en wiskundige berekeningen komen vanuit de windstilte met nieuw werk naar buiten, dogma’s worden aan de kant geschoven. In een van de meest recente presentaties, ‘Constructivisten NU’, in het Delftse kunstengebouw Kadmium worden ‘Rekkelijken en Preciezen’ naast elkaar getoond. Lees meer... 


L.A. Raeven doet onderzoek naar lichaam en identiteit
De video’s en tekeningen van L.A. Raeven die te zien zijn in het Museum voor Moderne Kunst in Arnhem, belichten de wereld van jonge mensen in de bloei van hun leven, die obsessief bezig zijn met hun lichaam. Modellen en balletdansers met prachtige lijven waarvoor ze moeten lijden en voedsel ontberen. Anderen hebben geen ideaal lichaam, althans volgens de Westerse standaarden en zijn daarom ongelukkig. Chinese meisjes zijn bereid gruwelijke operaties te ondergaan om hun benen te verlengen of laten zich oprekken op een apparaat dat lijkt op een Middeleeuwse pijnbank. 
Het is duidelijk dat wie de weg van het ideale lichaam opgaat, al snel het spoor bijster raakt want het houdt nooit op en het ideaal kan nooit bereikt worden. Toch biedt de kunst van L.A. Raeven ook mogelijkheden om aan de wanhoop te ontsnappen. Lees meer...

Niet alles is kunst
Onder de titel Niet alles is kunst verscheen dit jaar een boekje met drie essays van Diederik Kraaijpoel, Willem L. Meijer en Lennaart Allan. De onderlinge teksten sluiten goed bij elkaar aan en hebben een wat conservatieve ondertoon. Op de achterflap van het boek staat te lezen wat de indirecte aanleiding van het boekje was. Het betreft hier een kunstwerk dat de Italiaanse kunstenaar Luis Listoni voor de Vinex-locatie Stadshagen in de gemeente Zwolle maakte (zie Beelden 4#2004).  Lees meer...

Bataille, Bellmer en Bourgeois
Het werk van Hans Bellmer toont grote verwantschap met het gedachtegoed van Georges Bataille. Niet vreemd dus dat hem werd gevraagd de tweede druk van de ‘Histoire de l’oeil’ te illustreren. Ook Louise Bourgeois heeft zich door deze roman laten inspireren. 

Manifesta 8, los zand
Dit jaar mag Spanje de achtste editie van de Manifesta vorm geven. De opening op 9 oktober valt laat in het jaar. In de zomer schijnt het hier niet te harden van de hitte. Nu is er een aangename temperatuur. Prima om door de straten van Murcia en Cartagena van locatie naar locatie te lopen. Op de terrasjes merk je dat dit gebied hoofdzakelijk door Spanjaarden wordt bezocht. De bediening zegt “un poco” Engels te spreken, maar dat poco komt eigenlijk neer op haast niets. Lees meer...

Cradle to Cradle, een betere wereld van verspilling 
Ter gelegenheid van Atelier van Lieshouts tentoonstelling Infernopolis in de onderzeebootloods op het RDM terrein, vond op 9 september jl. een debat plaats in Museum Boijmans van Beuningen over de principes van Cradle to Cradle, oftewel afval = voedsel. Sprekers waren de Duitse chemicus Michael Braungart, de filosoof Karim Benammar en kunstenaar Joep van Lieshout. Hun toekomstvisies verschilden nogal: Van Lieshout neemt een eventuele oorlog voor lief, als een soort noodzakelijk kwaad om tot een nieuw evenwicht te komen. Braungart mikt op een snelle verandering in de huidige productieprocessen, die gebaseerd zullen gaan worden op Cradle to Cradle principes. En Benammar gaat ondanks alle waarschuwingssignalen nog steeds uit van een uitbundige groei. Lees meer...

Gewoon lekker Digitaal genieten
Het bkkc aan de Spoorlaan in Tilburg schrikt er niet voor terug om kleine, uitdagende tentoonstellingen te brengen. De nieuwe ruimte trekt het afgelopen jaar kunstliefhebbers van uit het hele land. Ook de media hebben lovend commentaar. Onlangs haalde het bkkc het NRC Handelsblad met een artikel over de tentoonstelling Land. Nu overschreidt het bkkc weer grenzen met de tentoonstelling Digitaal: speels, fantasievol en lekker om van te genieten. Maar de beleving is ook beetje griezelig, want een oog op een groot televisiescherm volgt alle passanten vanuit de richting van het station. Lees meer...

Beeld Hal Werk
 laat door de bomen het bos weer zien
Terwijl in het vernieuwde Stedelijk Museum bij de tentoonstelling Taking Place de getoonde werken maximaal de ruimte krijgen, vormt Beeld Hal Werk in Amsterdam Noord een exercitie in verdichting. De fabriekshal aan het IJ is volgepropt met beelden. Maar juist deze gewaagde tentoonstellingstactiek levert de bezoeker waardevolle inzichten op over het functioneren van het beeld in de ruimte. Lees meer...
Anne Berk heeft een kort filmpje over deze tentoonstelling gemaakt. Zie: http://www.youtube.com/watch?v=NJVNuLIZop8

Gedenkbeeld voor de liefde
Op 25 mei werd het gedenkbeeld dat Hanneke de Munck maakte van Osip en Nadezjda Mandelstam onthuld. In Sint Petersburg, waar het een week eerder arriveerde op zijn plek in de tuin van de Faculteit der Letteren van de Staatsuniversiteit. Hoe kwam Hanneke op het idee om een monument voor de Russische dichter en zijn echtgenote te maken? Hoe heeft ze voor elkaar gekregen dat het monument er werkelijk is gekomen? Lees meer...


Sculpturen van papier
De Holland Papier Biënnale is inmiddels een begrip. Voor de achtste keer is deze georganiseerd en voor de vierde keer op twee locaties. Het monumentale CODA in Apeldoorn en Museum Rijswijk openen hun deuren voor zevenentwintig internationale papierkunstenaars. Lees meer...

50 x Beelden

Vijftig Nummers. Het is een mijlpaal die we vieren in Museum Beelden aan Zee, dat ook een vrucht is van doorzettingsvermogen, geloof in de eigen zaak en een fascinatie voor het vakgebied. Beelden heeft een lastige weg afgelegd om hier te kunnen komen. Een blad over beeldhouwkunst bestaat bij de gratie van lezers die hun interesse bevestigen met een abonnement, en een uitgever zoals Smit uit Venlo die het risico draagt. De bevlogen kunstenaars die er mee begonnen, zijn intussen met heel andere dingen bezig. Maar de vlag is overgenomen en het vuur brandt. Een prachtig nummer ligt voor u met een aparte bijlage waar in alle reguliere auteurs zich uitspreken over hun persoonlijke passies en voorkeuren als het om ruimtelijk werk gaat Daarnaast zijn er de vertrouwde reflecties op wat zich in de voorbije periode heeft voorgedaan. Beelden heeft zich de afgelopen decennia als medium steeds weer vernieuwd en aangepast. Dat is een kracht die het blad toekomstbestendig maakt. Lees meer...

Aandacht 2 vraagt om verstilling en toewijding in het kijken

De tentoonstelling Aandacht 2 in Utrecht is de opvolger van de tentoonstelling Aandacht die in 2009 in Arti et Amicitiae in Amsterdam werd gehouden. Het thema heeft negen kunstenaars uitgedaagd hun krachten te bundelen en ‘Aandacht’ onder de aandacht van een breed publiek te brengen. De tentoonstelling strekt zich uit over drie locaties. Lees meer...

In Infernopolis van Atelier van Lieshout vervagen de grenzen tussen leven en dood
Rotterdam heeft er een nieuwe tentoonstellingsruimte bij. En niet zomaar een. Het is de Onderzeebootloods van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij op Heijplaat in het Rotterdamse Havengebied. Museum Boijmans Van Beuningen en Havenbedrijf Rotterdam hebben de leegstaande loods omgetoverd in de grootste tentoonstellingsruimte van Nederland. Beeldend kunstenaar Joep van Lieshout (AVL Rotterdam) gaf in mei de aftrap voor de eerste spraakmakende tentoonstelling Infernopolis. In de loods van 5.000 m² heeft hij een setting gecreëerd die zowel huiveringwekkend en sinister als aantrekkelijk en humoristisch, utopisch en hedendaags als realistisch en fantastisch te noemen is. Lees meer...
Comments