Het Torentje in Almelo

Het Torentje in Almelo: vrijplaats voor installatiekunst

In Almelo, vlak naast de ingang van het nieuwe gerechtsgebouw, aan de voetgangersroute van het station naar het centrum, staat één van de meest wonderlijke en kleinste expositieruimtes voor driedimensionale kunst in Nederland: een bijna barok torentje van baksteen dat ooit deel uitmaakte van de grote textielfabriek van Ten Cate. Sinds 1995 heeft deze plek zich ontwikkeld tot een soort laboratorium voor installatiekunst waar kunstenaars van naam (figuurlijk) voor in de rij staan.

Door Jet van der Sluis

Geschiedenis

Het Torentje werd ooit in de bloeitijd van de textielindustrie door de arbeiders van de Koninklijke Ten Cate ‘geschonken’ om het vijftigjarige jubileum van het mechanisch weven te markeren. Kenmerkend voor de verhoudingen in deze tijd is dat de arbeiders tot deze ‘spontane gift’ gedwongen werden door een jaar lang een stuiver op hun loon in te houden. 

Niet voor niets was het een klokkentoren: zo hadden de werknemers geen enkel excuus meer om te laat te komen. 

Toen de fabriek aan de Egbert Gorterstraat in 1995 werd gesloopt om plaats te maken voor de nieuwe rechtbank bleef Het Torentje gespaard. De firma Ten Cate schonk het monument aan de stad en na ampel overleg ontwikkelde zich het concept van hergebruik in het kader van kunst in de openbare ruimte, waarvoor nog datzelfde jaar een stichting werd opgericht. 

Inmiddels bestaat al vijftien jaar een unieke en vruchtbare constructie waarbij gemeente en provincie deze stichting ruimhartig sponsoren, zonder zich op enigerlei wijze met de inhoudelijke programmering te bemoeien (!). Daarnaast wist de stichting een aantal particuliere sponsors aan zich te binden. 

Hoofddoel van het stichtingsbestuur was om het aanbod in beeldende kunst te verrijken met kunstvormen die nog niet in Almelo voorhanden waren. Idealiter moest die kunst op enigerlei wijze een relatie aangaan met de historie van de plek: het textielverleden, de rechtbank of de stad. Het gaat hierbij steeds om tijdelijke projecten: iedere kunstenaar mag drie maanden lang exposeren, wat resulteert in vier tentoonstellingen per jaar.


Lees meer in Beelden 2#2010. Neem een abonnement of vraag een proefnummer aan.  


Comments