Lingam

De lingam als vruchtbaarheidssymbool

In het Museum Catharijneconvent staan ze parmantig uitgestald: 122 fallussen. Het hele woord kom je in de publiciteit nauwelijks tegen. Te banaal. De insteek van het museum is: de lingam als vruchtbaarheidssymbool door de eeuwen heen. Het levert een intiem portret op van het mannelijke lid als metafoor.

Door Els Vegter

Waar 2009 gedomineerd werd door Mea Vulva, de reizende tentoonstelling met een scala aan vulva’s als protest tegen meisjesbesnijdenissen en schaamlipcorrecties, komt in 2010 haar tegenpool aan bod: de lingam. Maar wel in een totaal andere setting. De tentoonstelling is geen protest maar een ode aan de lingam als vruchtbaarheidssymbool. De lingam is een houten of stenen object in de vorm van een fallus en staat symbool voor leven en vruchtbaarheid. In de Hindoestaanse en Boeddhistische cultuur wordt de lingam aanbeden en vereerd. De lingam is niet alleen een vruchtbaarheidssymbool, maar staat ook voor een scheppende oerkracht; een kracht die sterk is verbonden met seksuele energie. In Zuidoost Azië is de verering van leven en religie nauw met elkaar verbonden. In het Westen daarentegen wordt de lingam vooral gezien als symbool voor lust en seks. De tentoonstelling huist in de gewelven van Utrechts mooiste museum en opent gedurfd met een ruim drie meter hoge fallus van wit polyester. Dit beeld van Huub Kortekaas bij de entree is inclusief twee ballen die bedekt zijn met een subtiel laagje maagdelijk witte sneeuw. Binnen is het allemaal zeer bescheiden van formaat. Curator Ruudt Peters heeft de werken en de kunstenaars met zorg geselecteerd. Hij wilde met de vruchtbaarheidssymboliek de christelijke traditie spiegelen aan andere tradities zoals het Hindoeïsme waarin seksualiteit veel meer onderdeel van de religie is dan in onze christelijke cultuur. Peters wilde die sensuele en serieuze kanten samenbrengen in deze tentoonstelling. Toch schrok hij toen hij de eerste doos met lingams binnen kreeg. “Oh nee, dit wil ik niet. Dit is te plat.” Maar gaandeweg werd het interessanter. “De lagen werden dieper. Ik moest zelf ook in dat hindoeïstische denken meegaan.”

Lees meer in Beelden 1#2010. Neem een abonnement of vraag een proefnummer aan. 

Comments