Martha Rosler

Martha Rosler

‘Point and Shoot’

De Amerikaanse kunstactiviste Martha Rosler (1941, Brooklyn, New York) was ooit een van mijn ‘heldinnen’. Pionierend met videowerk, foto/tekstmontages en performances op locatie, was Rosler een van de voorlopers van politiek geëngageerde, conceptuele kunst. Haar twee reeksen fotocollages uit 1967-1972 Bringing the War Home: House Beautiful en Bringing the War Home: In Vietnam, hoewel  niet voor artistieke doeleinden gemaakt, werden vanaf begin jaren negentig veelvuldig geëxposeerd. IJzersterk ook was haar Semiotics of the Kitchen, een zes minuten durend filmpje uit 1976, dat nog steeds staat als een huis.

Door Riet van der Linden

Als jonge activiste legde Martha Rosler zich toe op het bloot leggen van ‘verborgen’ boodschappen in taal en in visuele representatie. Een thema dat haar - getuige een gefilmd interview uit 2003 - onverminderd bezig houdt. Rosler loopt inmiddels tegen de zeventig en heeft, hoewel minder bekend dan conceptuele Amerikaanse tijdgenoten als Jenny Holzer of Mary Kelly, als geëngageerde kunstenaar, schrijver en docent een stevige reputatie opgebouwd. Haar werk is opgenomen in collecties van vooraanstaande musea en instellingen en was te zien op de Documenta in Kassel en de Biënnale van Venetië. Zij is als docent verbonden aan de Rutgers University in New Yersey, heeft vele publicaties op haar naam staan over kunst en maatschappij, en geeft wereldwijd lezingen*.

Ondanks die niet geringe staat van dienst, was haar recente solotentoonstelling in het Stedelijk Museum ’s Hertogenbosch van foto’s, fotomontages en een historisch overzicht van haar videowerk, een teleurstellende ervaring. Het kan zijn dat mijn verwachtingen te hoog gespannen waren en ik haar onrecht aandoe. Maar in mijn ogen liet deze solo zien dat Rosler als kunstenaar nauwelijks is geëvolueerd. Vier decennia later blijken haar fotocollages er namelijk nog precies hetzelfde uit te zien als in de gloriedagen van haar jeugd. Haar reputatie lijkt te steunen op oude wapenfeiten die zij zelf middels ‘remakes’, artikelen en lezingen, steeds actualiseert. Wat dit betreft heeft ze de tijd ook mee, want (geëngageerde kunst uit) de jaren zestig en zeventig, staat onder jongere kunstenaars weer volop in de belangstelling.

Nostalgie

Een hele wand in de tentoonstelling werd in beslag genomen door Beauty Knows No Pain, or Body Beautiful (1966-1972), een feministische montage waarvoor Rosler illustraties uit mannenbladen en modetijdschriften gebruikte. Het is een vroege kritiek op ‘Wie mooi wil zijn moet pijn lijden’, een adagium dat vooral vrouwen van kindsbeen af wordt bijgebracht. Rosler publiceerde deze underground kunst, net als haar anti-oorlog-montages, aanvankelijk in alternatieve kranten zonder artistieke doeleinden na te streven. Uitvergroot op de wanden van een museum roept dit werk 40 jaar na dato vooral nostalgische gevoelens op. 

Wilt u het hele artikel lezen, neem dan een abonnement, of vraag een proefnummer aan.

www.sm-s.nl


Comments