Nathaniel Mellors

Nathaniel Mellors – The Nest

Hij is de winnaar van de Cobra Kunstprijs Amstelveen en volgens Kunstbeeld de beste kunstenaar van 2011: Nathaniel Mellors. Onderdeel van de kunstprijs is een tentoonstelling in het Cobra Museum, inclusief een bijbehorende publicatie. ‘The Nest’ is een totaalinstallatie met sculpturen, fotogrammen en films. Maar ‘The Nest’ is vooral een (nadere) kennismaking met het prettig gestoorde gezin Maddox-Wilson uit Mellors’ soap Ourhouse. 

Door Sya van 't Vlie

Ourhouse

Nathaniel Mellors (1974, Doncaster, Engeland) woont en werkt in Amsterdam. Sinds 2009/10 werkt hij aan Ourhouse, een soap over de familie Maddox-Wilson, bestaand uit vader Charles/Daddy die een toneelscript schrijft, zoon Truson, die vogels observeert en fotografeert, en zoon Faxon die zich bezighoudt met experimentele jazz, minnares Annalise/Babydoll die beeldhouwer is, en tuinman Roberto/Bobby. Inmiddels bestaat de filmserie uit vier episodes die de kijker een blik gunnen op de verwarrende relaties en wonderbaarlijke wederwaardigheden van het gezin. De absurditeit viert hoogtij en is vooral te danken aan de bizarre verhaallijnen. Ik maakte afgelopen zomer kennis met Ourhouse op de centrale expositie van Bice Curiger op de Biënnale van Venetië. Een aanvulling op de film vormde de Hippy Dialectics, twee ‘animatronics’, robotachtige koppen gebaseerd op de daddy-figuur, de één blauw, de ander geel, aan elkaar verbonden door hun lange haar. Ze waren gewikkeld in een luidruchtige dialoog, die voor veel hilariteit zorgde.In het Cobra Museum toont Mellors verschillende fragmenten van de vier episodes of autonome films die een uitwerking zijn van een bepaalde scene uit een episode. Dit uitwerken en weer opnemen in het grote verhaal is verwant aan een methode van editen die ‘nesting’ heet en waaraan de expositie zijn titel ontleent. Drie van de films worden getoond op beeldschermen die staan opgesteld in grote hutachtige sculpturen. Deze bestaan uit een skelet van houten latten bekleed met kippengaas dat is beplakt met kranten: de zogenaamde nesten. Een vierde film is te zien op een groot zwevend scherm vlak bij een van de nesten. De in de nesten opgehangen gekleurde lampen die voortdurend aan- en uitgaan zorgen voor een onrustig spel van licht. 

Episodes

In episode 1 zien we hoe de familieleden een man ontdekken in de bibliotheek. Omdat ze hem niet herkennen als mens noemen ze hem ‘The Object’. In zijn aanwezigheid kunnen ze zich niet goed meer uitdrukken. In het vervolg, te zien in een ander nest, ontdekt Bobby oplichtende sculpturen die zijn geheugen verstoren. Deze vormen ontstaan doordat ‘The Object’ pagina’s uit de boeken in de bibliotheek opeet die hij uitbraakt als pulp dat vervolgens grillige vormen aanneemt. ‘The Object’ zet dus tekst om in sculpturale vormen. Tegelijkertijd beïnvloedt hij het verhaal door er stukken van op te eten en weer uit te braken als nieuwe verhaallijnen. Zo zaait hij opperste verwarring binnen het gezin. Ook van het pulp uitbrakende object maakte Mellors een ‘animatric’, te zien op zijn expositie in De Hallen in Haarlem (2010). Op het zwevende scherm draait ‘Ourhouse –The Nest’ een autonome bewerking van episode 2. In een van de scenes plant tuinman Roberto/Bobby een clown van Muranoglas in een bloempot en geeft hem water. Een andere scene speelt zich af in de zuilengalerij van het huis. In een grote bloempot staat Bobby met plastic zak over het hoofd. Door zijn ademhaling bolt de plastic zak uit en in en raakt beslagen. Als kijker krijg je het er benauwd van. Hoe het afloopt krijg je niet te zien, want opeens begint de volgende scene waarin in Bobby en Babydoll elkaar achtervolgen in het doolhof. De Murano clown staat ook afgebeeld op vier foto’s die op de wand achter het scherm hangen. De clowns zijn heel vaag, want door lagen acetaat te gebruiken heeft Mellors ze vervormd en/of vermenigvuldigd. De serie heet dan ook Murano Clown Distortion. In het huis van Mellors’ grootmoeder stond zo’n clown van Muranoglas. Dit souvenir, ‘one of the first artworks I ever saw’, had een enorme aantrekkingskracht op hem. Het was mysterieus, vloeibaar en massief tegelijk. 
In weer een ander nest wordt op een beeldscherm Venus Projections getoond, een autonome bewerking van episode 3 (The Cure of Folly). Het verhaal draait om een reproductie van de Venus vom Hohlen Fels, een uit het Paleolithicum daterend vrouwenfiguurtje, zonder hoofd maar met enorme borsten, billen en genitaliën. Deze Venus is de oudste beeltenis van de homo sapiens die ooit is gevonden. Binnen het gezin staat Truson voor de dwaze onschuld. In de film loopt hij door het bos met een houten reproductie van de Venus, die hij op eBay heeft gekocht. Voor hem is de Venus ‘the real thing’, want het onderscheid tussen origineel en kopie zegt hem niets. De houten Venus verandert op wonderlijke wijze in een transparant exemplaar van kunsthars, wat Truson nog gelukkiger maakt met zijn schat. Maar hij wordt gespot door Addison en zijn maten. Addison is zo gefascineerd door Truson’s amulet dat hij die tot elke prijs, afgehakte vingers en tenen van zichzelf en van zijn maten, wil bemachtigen. Op de expositie staat in een vitrine op sokkel de Venus van kunsthars opgesteld. In het nest staan fotogrammen van deze Venus van Truson. Ook aan de museumwanden hangen een tiental grotere van dergelijke fotogrammen, die Mellors samen met beeldend kunstenaar Chris Bloor heeft gemaakt.

Kijkdoos

Mellors heeft zijn expositie van grote sculpturale nesten, fotogrammen, foto’s en films ingericht als één grote installatie. Jammer genoeg exposeert Mellors in deze expositie geen ‘animatronics’. In plaats daarvan heeft Mellors beelden uit de collectie van het Cobra Museum opgenomen, die veelal onder een vitrine van plexiglas op sokkel staan opgesteld in de nesten. Ze voegen niets toe aan het verhaal van objectificatie dat Mellors wil vertellen. Gelukkig zijn ze door het met kranten bedekte kippengaas nauwelijks zichtbaar zodat ze niet echt storend zijn. Positieve uitzondering is Le Brayon van Reinhoud. Buiten een nest staat te kijken naar een in het nest opgestelde leistenen tablet van Raoul Ubac. Zijn verwonderde kijken weerspiegelt de onderzoekende blik van Bobby nadat hij de oplichtende sculpturen heeft ontdekt. Zeer geslaagd is daarentegen het schilderij met gat van Karel Appel dat bij de entree tot de expositie staat opgesteld. Appel heeft het in 1961 gemaakt om het Jan Vrijman mogelijk te maken om in zijn film De werkelijkheid van Karel Appel te laten zien hoe Appel verf op zijn doek kwakt. Het gat maakt de zaal met Mellors’ installatie tot een enorme kijkdoos, waarin je als kijker kunt ronddwalen van het ene naar het andere nest met film. Zo raak je langzaam wegwijs is in de absurde wereld van het gezin Maddox. En wie de moeite neemt de films echt uit te kijken wordt ruimschoots beloond. Mellors’ quasi filosofische en satirische teksten zijn ijzersterk. Ze zitten vol woordgrappen, reflecteren op de beeldhouwkunst en nemen de kunstpraktijk op de hak.

Wilt u meer lezen, neem dan een abonnement, of vraag een proefnummer aan voor € 4,- via info@spabonneeservice.nl 

www.cobra-musem.nl

www.cobrprijsamstelveen.nl

Comments