Natuur in verbinding

Natuur in Verbinding – Verbinding met de natuur 

De Nederlandse Kring van Beeldhouwers (NKvB) organiseert dit jaar voor de vierde keer een buitenbeeldententoonstelling in het Amsterdamse Bos. Nog tot 31 december 2016 is de nieuwe tentoonstelling Natuur in verbinding te zien op een van de hellingen van de heuvel, niet ver van restaurant Chez Favié. De kunstenaars konden gebruik maken van materiaal dat in het bos voorhanden was. De ene keer pakte dat gelukkig uit, de andere keer wat minder. Tien beelden gaan de verbinding aan met elkaar, met het Bos en met de toeschouwer. De meeste beelden passen mooi in het boslandschap en zijn afgestemd op de schaal van de omgeving, andere zijn wat kleiner en daardoor minder opvallend.

Door Piet Augustijn

Opvallend zijn zeker de drie grote armen met handen - getiteld www.norape.info - die recht omhoog de lucht insteken. Ze zijn van Godelieve Smulders en gemaakt van in vorm gezaagde stukken multiplex en geplaatst in een stalen frame. Dat heeft dan gelijk het minst te maken met de omringende natuur, hoewel je ze ook kunt interpreteren als waarschuwingstekens: stop de verloedering van de natuur, tot hier en niet verder. Een van de handen is ‘naakt’, de andere twee zijn bekleed, de ene met boomschors, de andere met kunstgras. Echte natuur en namaaknatuur in één beeld. “Hoe je ze interpreteert staat je vrij”, zegt Smulders erover. “Het beeld gaat over de natuur, maar je kunt het ook maatschappelijk zien.” In de huidige discussies over omgang met de natuur , maatschappelijke verantwoordelijkheid en opwarming van de aarde zie ik het beeld als een gebaar van onmacht naar de grote problemen waarvoor de mensheid staat.

New Life van Natasja van der Meer is een weiland met bloemen. De bloemen zijn groot en je kunt er tussendoor lopen alsof je Alice in Wonderland bent. Als je ze aanraakt wiegen ze zachtjes heen en weer en ze dansen op de wind. De bloemen zijn gemaakt van plakken boomstam. De boom is dood gegaan maar herleeft weer in een tweede leven, deze keer als bloem. Bij mijn bezoek waren enkele betonijzeren stelen van de bloemen wel erg verbogen, van sommige waren zelfs de bloemen verwijderd. Het bos is vrij toegankelijk, dus vernielzuchtige types vinden al snel iets van hun gading. Dat het in deze installatie, die overigens in het water doorloopt, niet zo erg opvalt, komt omdat in de ‘echte’ natuur bloemen ook vergaan, stelen knakken en struiken verschrompelen. Ook in De Kudde van Ninette Koning is gerommeld. Verzaagde boomstammen liggen verspreid in het gras; ze hebben rondom een dikke laag wol, zodat een associatie met een schaapskudde ontstaat. Terwijl een aantal dieren rustig aan het grazen is, houden andere de wacht. Deze onderlinge verbinding zorgt voor veiligheid en rust. De natuur zorgt voor zijn eigen verbindingen, de mens bemoeit zich hier vaak mee, grijpt vaak in. Zoals ook hier is gebeurd. Aan de sporen te zien was er aardig mee gerold, zodat enkele stukken wel ver van de kudde waren afgedwaald. Op zich geen echte problemen, wel voor het Kosmisch Ei van Fredy Wubben. Dat was er niet meer, maar hoorde in de holte van de gestapelde boomstammen. Jammer dat nu de verbinding tussen Noord- en Zuid-Europa, tussen Amsterdam en Zuidoost-Spanje was verbroken. Een Amsterdams Bosbeeld van Irma van Koningsbruggen is opgebouwd uit verknipte takken die zijn samengebracht in een verticaal beeld dat water en lucht verbindt. De takken zijn geschilderd in felle kleuren waardoor ze een uitzondering zijn in de doorgaans natuurlijke kleurstellingen van de overige beelden. 

Een tweede uitzondering is Vuurboom van Moniek Westerman. Ze bond in felrood, geel, grijs-wit, lichtblauw en oranje beschilderde takken en delen daarvan als een kraag rond een dikke boomstam. Van een afstand lijkt de stam in brand te staan en warmte uit te stralen. Om de bestaande stam is als het ware een nieuwe boom geplaatst, zodat het thema verbinden hier wel optimaal van toepassing is. “Ik verbind mijn Vuurboom aan de originele boom, wikkel hem eromheen. Die nieuwe boom mag van alles betekenen: ze is mysterieus, lijkt te branden, is wat bewerkt, is visueel aantrekkelijk en is ook gewoon wat hij is”, zegt ze over haar werk. Hochsitz van Dick Simonis is een enigszins verontrustend monument voor de 'sportjacht'. Een uitkijkpost, bestaande uit dunne palen en stammetjes. Het duidt op menselijke aanwezigheid en herinnert je eraan dat er eigenlijk geen wilde natuur meer bestaat, althans niet in Europa. Maar het is ook een symbool van wat zo eufemistisch ‘sportjacht’ wordt genoemd. Hochsitz van Dick Simonis is een enigszins verontrustend monument voor de 'sportjacht'. Een uitkijkpost, bestaande uit dunne palen en stammetjes. Het duidt op menselijke aanwezigheid en herinnert je eraan dat er eigenlijk geen wilde natuur meer bestaat, althans niet in Europa. Maar het is ook een symbool van wat zo eufemistisch ‘sportjacht’ wordt genoemd.

Een van de meest eenvoudige en tevens een van de meest sterke beelden is Ode aan Brancusi van Henk van Bennekum. Het beeld bestaat uit een monoliet en resthout. Het herhaalt ogenschijnlijk de vormentaal van de Roemeense kunstenaar Brancusi. Zijn geometrische, zich herhalende gestapelde vormen waren inderdaad de inspiratiebron voor Van Bennekum. Maar het beeld is getordeerd, waardoor het interessanter wordt: je kunt er vanuit diverse posities naar kijken en dan verandert het perspectief voortdurend. Het lokt ook uit om de heuvel af te dalen en van daaruit terug te kijken, dan zie je het beeld op zijn fraaist zich aftekenend tegen de hemel en de wolken. En het licht door de twee losse delen.

Natuur in Verbinding is een bij vlagen interessante tentoonstelling. Enerzijds verhouden de beelden zich goed met de omringende natuur, anderzijds leggen sommige beelden het af. De natuur gaat zijn gang en trekt zich van de beelden niets aan. Soms hoort dat bij het concept van de kunstenaar, maar soms doet het ook afbreuk aan de artistieke inspanning. Of alle beelden in het thema passen? Het is maar hoe je het bekijkt: een autonoom beeld past (vrijwel) overal, de cultuur stond in ieder geval in verbinding met de natuur. Voor de volgende aflevering zijn een betere bewegwijzering en kleinere titelbordjes aan te bevelen.

Natuur in Verbinding, Amsterdamse Bos, Amstelveen, 1 september t/m 31 december 2016, www.amsterdamsebos.nl, www.nkvb.nl 

Comments