Rabo Kunstzone

Rabo Kunstzone

Tentoonstellingsruimte aan de straat

Sinds de zomer van 2011 heeft de Rabobank een eigen tentoonstellingsruimte van 800 m2. De openingstentoonstelling IKJIJWIJ in Kunstzone toont het neusje van de zalm van dertig kunstenaars uit de eigen collectie. Meer dan tienduizend bezoekers kwamen af op het werk van Folkert de Jong, Rineke Dijkstra, Marlene Dumas en andere coryfeeën uit de kunst. ‘Met Kunstzone is een hartenwens in vervulling gegaan’ aldus de afdeling kunstzaken van Rabo-Utrecht.

Door Els Vegter

Vijf jaar geleden zag de afdeling kunstzaken haar kans schoon. De Rabobank kreeg een nieuw kantoor aan de Croeselaan in Utrecht. De benedengevel was een grote glaswand aan de straat. De gemeente had bedongen ‘dat daar wel iets mee moest gebeuren’. De kunstcommissie sprong in het gat. Het was een unieke kans om de collectie die in vijfentwintig jaar door de Rabobank was opgebouwd, te kunnen tonen aan een breed publiek. Verily Klaassen van Kunstzaken: “De collectie is ooit ontstaan als decoratie van de wanden maar in de jaren negentig is de ambitie uitgesproken om de belangrijkste collectie van Nederland te worden. Dat is gelukt. De Rabobank heeft een museale collectie opgebouwd. In Kunstzone kunnen we het publiek hiervan deelgenoot maken en daarmee is een droom in vervulling gegaan. De collectie is ontsloten.” Vooral de multimediawerken die waren aangekocht, lagen te verstoffen op de plank. Films en video’s maken nu deel uit van IKJIJWIJ. De indrukwekkende video van Guido van der Werve Everything is going to be allright (2007) met de immense ijsbreker die de kunstenaar achtervolgt in een wit, verlaten landschap van ijs en sneeuw, kluistert menig bezoeker aan het scherm.

Identiteit

Hoeveel besteedt de Rabobank eigenlijk aan kunst? Klaassen: “Daarover doen we liever geen uitspraken. Voor de een is het altijd te weinig; voor een ander te veel. De bank is hoeder van het culturele erfgoed. We verzamelen Nederlandse kunst, maar rekken dat begrip wel steeds meer op omdat kunstenaars zelf steeds internationaler opereren. Ons motto is ‘Leven in de kunst’. Dat betekent onder meer dat we voor ons eigen personeel werkplekken hebben gecreëerd in de tentoonstellingsruimte. Die worden gebruikt voor besprekingen en vergaderingen. Anderzijds ontvangen we bezoekers en geven rondleidingen. Er komen relaties van de bank maar ook kunstclubjes uit het land of studenten van de academie.”

Bij de aanschaf van kunst wordt gekeken naar het oeuvre van de kunstenaar en wordt zijn ontwikkeling gevolgd. De kunstenaar hoeft niet per se jong te zijn. De Rabo-collectie is opgedeeld in drie generaties: vooroorlogs, naoorlogs en de generatie vanaf 1966. Daarnaast zijn er de nieuwste aankopen zoals die van Guido van der Werve, Maaike Schoorel, Folkert de Jong, Fransje Killaars, Marc Bijl en vele anderen. Het beleid bij het samenstellen van een tentoonstelling volgt drie sporen. Er wordt geput uit de eigen collectie en daarin zijn drie verhaallijnen te herkennen : conceptuele kunst, geëngageerde kunst en kunst die gaat over identiteit en mensbeeld. Elke tentoonstelling brengt een verhaallijn in beeld afgewisseld met solo-tentoonstellingen om een kunstenaar te stimuleren in zijn ontwikkeling en zijn carrière een boost te geven. IKJIJWIJ gaat over identiteit: wie zijn wij? Fransje Killaars beeldt dit uit met haar vrouwenfiguren Studie voor Kariatides (2008). Drie geweven lappen in felle kleuren vormen een beeld van twee vrouwen in beweging. Onzichtbare figuren, bedekt onder zelf geweven kleden. Ze dragen een last net als de Kariatides, de gebeeldhouwde Griekse vrouwen. Het ambachtelijke is ook goed te zien in de pruiken van Meschac Gaba. Zijn ingenieus gemaakte hoofddeksels stellen gebouwen voor uit Benin, New York en Parijs waarmee ze de invloed van de westerse wereld spiegelt. Fotograaf Rineke Dijkstra maakt identiteit ontroerend zichtbaar in haar portrettenserie van kwetsbare pubermeisjes die uitgaan in de disco van Liverpool Buzz club (1995).
Achterin de hoek staat het imposante papierkunstwerk van Karen Sargsyan. The Touching (2007) laat een veelheid aan figuren zien waarbij de bovenste dansende figuur drie pijlen in de borst heeft. De tijdgeest maakt onze identiteit volgens Sargsyan. De figuren staan op een draaiend plateau dat helaas stuk was. In de Kunstzone is verder plek gemaakt voor een fraaie boekenkast waarin de bezoeker kan neuzen in een grote collectie kunstboeken. Het werk van Folkert de Jong staat verstild aan de straatkant opgesteld. Zijn figuren van waardeloos materiaal, piepschuim, teer en vodden roepen bij mij gevoelens op van ontroering. Ik zie kracht in de fiere gestalten en kwetsbaarheid in de zittende figuren. Maar niet iedereen is gecharmeerd van de beelden Circle of Trust en Heritage (2009). Een gezette man in gesteven pak spreekt zich uit tegen de gids tijdens de rondleiding: “Weet u wat ik hiervan vind? Ik vind het helemaal niks.” Dat is de enige negatieve uitlating die ik kon bespeuren tijdens IKJIJWIJ. Een tentoonstelling waar het ruimtelijke werk goed was vertegenwoordigd; een voordeel met al die glazen wanden. Het gastenboek blinkt uit in superlatieven: bijzonder, supergaaf, interessant, prachtig, gevarieerd en supergastvrij, razend enthousiast en inspirerend. Ik kan me, zonder in superlatieven te vervallen, aansluiten bij alle lof. De plek is zeker de moeite waard om een keer te bezoeken. Het enige wat ik miste was een kop geurige cappuccino. Horeca ontbreekt.

Kansen voor kunstenaars

In Kunstzone worden collectietentoonstellingen afgewisseld met solotentoonstellingen. Hiervoor kiest Rabo-kunstzaken een kernkunstenaar uit de collectie voor wie een solo interessant kan zijn voor zijn of haar carrière. De eerste die deze kans krijgt is Alicia Framis die in 1997 de Prix de Rome won. Voor de tentoonstelling die in maart opent, maakt zij veel nieuw werk. Naast Kunstzone is er het project Kunst Dichtbij dat zich afspeelt in de kantoren van de Rabobank. Sinds 2005 geeft Rabobank Utrecht talentvolle Utrechtse kunstenaars de kans hun werk te laten zien. De bank neemt het in bruikleen. Artikelen, lezingen en kunstkaarten vestigen de aandacht op de kunstenaars en leveren hen aankopen en opdrachten op. Voor veel kunstenaars is Kunst Dichtbij een eerste mogelijkheid om werk te laten zien buiten het galeriecircuit. Voor medewerkers en klanten brengt het kunst letterlijk dichtbij. “In Kunstzone zie je dat ook” zegt Verily Klaassen van kunstzaken. “Mensen lopen even binnen om zich te laten inspireren. Als iemand een klant krijgt, loopt hij vaak eerst even door de tentoonstelling.” Kunst lijkt hier een opstapje naar een ontmoeting, kunst als inspiratie of om het ijs te breken zoals de ijsbreker in de video van Guido van der Werve. “We merken echt dat kunst een rol speelt in het verbreden van de horizon. Managers die een beleidsvisie moeten schrijven, beginnen met een rondje door de Kunstzone.” De tentoonstelling wordt ondersteund met de nieuwste digitale middelen. Een audiotour, een QR-code waarmee met de smartphone meer informatie beschikbaar komt en ook Layer geeft de bezoeker meer informatie via een druk op de knop.

Wilt u meer lezen, neem dan een abonnement, of vraag een proefnummer aan voor € 4,- via info@spabonneeservice.nl 

IKJIJWIJ,  27 september 2011 tot 3 februari 2012

Alicia Framis (solo) - 15 maart tot 15 augustus 2012

www.rabobank.nl/kunst

 

 

 

Comments