Tony van de Vorst

Sacha Tanja Penning voor Tony van de Vorst

Tijdens de Realismebeurs, die half januari werd gehouden in de Passenger Terminal aan het Amsterdamse IJ, kreeg beeldhouwster Tony van de Vorst de Sacha Tanja Penning uitgereikt voor haar totale oeuvre. De vakjury roemde in haar rapport niet alleen de ‘obsessieve ambachtelijkheid’ van de winnares, maar prees haar ook om de meditatieve uitstraling van haar beelden en om het soms provocerende karakter ervan. Het is de eerste keer in de geschiedenis van deze prijs dat de penning binnen het domein van de beeldhouwkunst wordt toegekend.

Door Jet van der Sluis

Sacha Tanja

De penning is genoemd naar Sacha Tanja (1942-2004) die als hoofdconservator van de ING Collectie enorm veel gedaan heeft voor de promotie van de hedendaagse figuratieve kunst in Nederland. Zij stond aan de basis van deze omvangrijke verzameling van actuele, realistische kunst. Van de talrijke aankopen die zij destijds voor de ING mocht doen, ging een belangrijke stimulans uit, zowel op het gebied van de productie als van de waardering voor deze specifieke tak van de hedendaagse kunst. Mede door het actieve verzamelbeleid van de ING in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw is het realisme in ons land weer salonfähig geworden. De door Guus Hellegers ontworpen penning dient om haar nagedachtenis in ere te houden en is voor de eerste keer uitgereikt in 2005: postuum werd Sacha Tanja toen zelf de eerste laureaat. Sindsdien is dit jaarlijks uitgereikte ereteken vooral naar schilders gegaan, onder wie grootheden als Matthijs Röling en Barend Blankert, maar dit jaar koos de jury unaniem voor de beelden van Tony van de Vorst (Eindhoven, 1946).

Vernieuwing en traditie

“Van de Vorst weet als geen ander een nieuwe draai aan een traditioneel thema te geven, zoals een buste”, vermeldt het juryrapport. Ze heeft zeer recent in opdracht van het Rijksmuseum een spierwitte, marmeren portretbuste gemaakt van vertrekkend directeur Ronald de Leeuw. Net als bij het bekende borstbeeld van Prinses Maxima in Museum Beelden aan Zee heeft ze het aangedurfd om de ogen in te leggen met bruin en zwart marmer. Een gewaagde onderneming, omdat juist de ogen een buste kunnen maken of breken. Ze zoekt hiermee bewust aansluiting bij de Grieks-Romeinse traditie, maar toch blijven beide portretten opvallend eigentijds.

De jury, die bestond uit Wim Pijbes (Rijksmuseum Amsterdam), Emily Ansenk (Kunsthal Rotterdam) en Joop van Caldenborgh (kunstverzamelaar), was ook bijzonder te spreken over de ambachtelijke perfectie van de beelden van Van de Vorst. Zij werkt vaak met meerdere steensoorten binnen één beeld en combineert het marmer of de hardsteen daarnaast ook nog eens met onderdelen van brons. Dit soort samengestelde beelden voert ze eerst helemaal uit in gips, omdat ze alleen op die manier de gegoten bronzen delen perfect kan laten aansluiten bij de onderdelen in steen. Een bijkomstig voordeel van deze werkwijze is dat ze hierdoor een model op ware grootte heeft voor het werken in steen.

De beeldhouwster heeft een opvallende voorkeur voor het afbeelden van sterke vrouwen, veelal afkomstig uit de mythologie, maar meer recent kiest ze voor contemplatieve, oosterse schoonheden die ze verbeeldt in brons, steen en zelfs in hout. In haar oeuvre verkent ze de mogelijkheden van haar eigen ‘vrouw zijn’, maar tegelijkertijd ‘verbeeldt’ ze universele, vrouwelijke eigenschappen.

Wilt u het hele artikel lezen, neem dan een abonnement, of vraag een proefnummer aan voor € 4,- via info@spabonneeservice.nl 

Zie ook www.realismeamsterdam.com/pagina.php?p=14

Lees ook het artikel De vier seizoenen van Tony van de Vorst uit Beelden 1#2009.

Comments