De vier seizoenen van Tony van de Vorst

Tony van de Vorst verbeeldt de Vier Seizoenen

Gesamtkunstwerk aan de Sarphatistraat

Van oudsher hebben Amsterdamse woningcorporaties een open oog voor de beeldhouwkunst. Vanuit de idealen van Wibaut en Boekman verrezen er in het begin van de twintigste eeuw echte prachtwijken, waarin expressieve sculptuur, smeedwerk en baksteen een symbiose aangingen. Zo bouwden ze niet alleen aan de stad, maar boden ze ook aan menig kunstenaar een vorm van bestaanszekerheid. Het is bijzonder dat Stadgenoot (voorheen Het Oosten) in de eenentwintigste eeuw opnieuw in de rol van begunstiger van de kunsten treedt: via gerichte opdrachten wordt de vestiging aan de Sarphatistraat steeds verder verfraaid, vanuit de filosofie dat architectuur, kunst en aankleding bijdragen aan het werkplezier binnen het bedrijf en aan een positieve uitstraling “naar buiten”.

Door Jet van der Sluis

Kunst in opdracht

Bij het betrekken van het nieuwe pand aan de Sarphatistraat waren de ideeën over de kunstcollectie nog niet helemaal helder, maar gaandeweg ontwikkelde zich de strategie om niet voor bestaande werken te kiezen, maar voor “kunst in opdracht die onlosmakelijk met het gebouw verbonden is”. Via bemiddeling van ‘Kunstzaken van Nicolette Brink kregen Claudy Jongstra en Barbara Broekman de opdracht om door middel van hun textielkunst de akoestiek van het gebouw te verbeteren. Broekman ontwierp een aantal wand- en vloerkleden, steeds voor één specifieke ruimte, en Jongstra vervaardigde een serie vilten banieren voor in het trappenhuis. Kenne Gregoire maakte een illusionistische wandschildering voor de grote vergaderzaal en in de mediatheek bevinden zich schilderijen op lood van Piet van den Boog. Zijn portretten van bestaande Amsterdammers vertonen een grote verscheidenheid in leeftijd, land van herkomst en huidskleur. De loden platen zijn in de muren van de mediatheek gefreesd en dus letterlijk onlosmakelijk met de ruimte verbonden.

Vier Seizoenen

Tony van de Vorst hoorde van Piet van den Boog dat Stadgenoot zocht naar iemand die vier beelden voor dezelfde ruimte zou kunnen maken, die inhoudelijk moesten aansluiten bij de gewenste multiculturele uitstraling van de mediatheek. Ook zij liet zich vertegenwoordigen door ‘Kunstzaken’ en zo kreeg ze de opdracht om een schetsontwerp voor de mediatheek te maken. Aanvankelijk maakte ze vier kleine kopjes, bestemd voor de ruimtes tussen de vijf aanwezige ramen. De voorzitter van de kunstcommissie, directeur Frank Bijdendijk, was meteen zo enthousiast over haar werk dat hij uitriep: “Dit moet veel groter!”. Tussen de ramen werden nissen uitgehakt waarin nu vier bijna levensgrote halffiguren prijken.

Van de Vorst maakte een kwartet krachtige vrouwen, die niet alleen de vier seizoenen verbeelden, maar die elk ook één van de vele bevolkingsgroepen vertegenwoordigen aan wie Amsterdam onderdak biedt. De Lente wordt gepersonifieerd door een jong blond meisje met een bloem in haar hand: de Zomer is een zinnelijke zwarte vrouw; de Herfst een ingetogen mediterrane moslima – inclusief hoofddoek-, terwijl de Winter door een warm ingepakt Aziatisch meisje wordt verbeeld.

De gezichten en ledematen maakte Van de Vorst van beschilderd brons en de door kleding bedekte lichamen zijn van steeds een andere soort marmer of hardsteen. Kenmerkend voor de eigenzinnige figuratieve stijl van deze beeldhouwster is dat ze haar beelden inkleurt. Door de inkleuring van de bronzen gezichtjes ontstaat echter geen hyperrealisme, maar eerder een soort ambiguïteit: haar seizoenen zijn meer dan één vrouw, ze vertegenwoordigen niet alleen ieder een verschillend ras, maar bovenal belichaamt ieder beeld een andere vrouwelijke kwaliteit. De uitbundige negerin die de levenskracht van de zomer uitstraalt, vindt haar pendant in de naar binnen gekeerde blik van het oosterse wintermeisje, terwijl het zelfbewustzijn van de Hollandse lente contrasteert met de ingetogen vastberadenheid van de exotische herfst.

In een omgeving die ervoor gemaakt lijkt, creëerde Tony van de Vorst - met haar moderne versie van een klassieke allegorie - een prachtig beeld van de multiculturele klantenkring van opdrachtgever Stadgenoot.

www.stadgenoot.nl

Comments