Triënnale Brugge 2015

Kunstonderdompeling in Brugge

 

Soms maakt kunst je blij en de Triënnale van Brugge draagt zeker bij aan de positieve kunstervaringen van dit jaar. Het thema Wat als de vijf miljoen toeristen die de stad jaarlijks bezoeken er zouden blijvenwas een inspiratiebron voor negentien kunstenaars en architecten. Het resultaat mag er zijn, deze al mooie stad krijgt er deze zomer nog een extra laag bij. 

 

Door Astrid Tanis

 

We beginnen bij het station waar het eerste kunstwerk staat van Daniël Dewaele The Passage Room. Het is een grote rode tijdelijke ruimte waar met grote witte letters de tekst To become a new citizen of Bruges’ op staat. Hier binnen kunnen mensen een formulier invullen en vervolgens door een hekje naar buiten gaan als denkbeeldige nieuwe inwoner van Brugge. In de stationshal speelt een video met extra informatie over dit project. Terwijl ik bij het kunstwerk zit, download ik de app Xplores Bruges. Dat duurt even vanwege het vele beeldmateriaal en de interactieve kaart. Ik ben ondertussen al een beetje verliefd op Brugge. De centraal gelegen parkeergarage vlak naast het station kost maar € 3,50 voor een hele dag. Je krijgt er een kosteloze busrit bij als je naar het centrum wilt. Dat heet gastvrijheid, daar kunnen de Nederlandse veel te hebberige gemeentes een hoop van leren. De binnenstad blijft zo mooi autovrij zonder dat je je onwelkom voelt.

 

App

De app blijkt prima te werken en navigeert ons moeiteloos van kunstwerk naar kunstwerk. Heel Brugge is in doorsnee slechts 2 a 3 kilometer. Lekker klein en een beeldenroute hier geeft je goed inzicht in de velen aspecten van deze kleine historische stad. Ik weet dat ik na vijfendertig jaar kunstkijken als criticus nogal blasé geworden ben. Maar kunstkijken blijft een aangename bezigheid zeker als een boeiende omgeving een rol mee speelt. Echter zelden raak ik nog in vervoering van de kunst zelf en soms merk ik dat ik echt verveeld raak. Als een tentoonstelling me een of twee aha momenten’ oplevert ben ik al tevreden. Als ik halverwege deze beeldenroute bij een beeld van Atelier Bow-Wow sta merk ik verbaasd op, dat ik nog geen slecht werk heb gezien. Mijn metgezel beaamt deze observatie. Bow-Wows werk spreekt mij bijzonder aan; grote vlonders die onder een brug doorlopen zorgen voor een mooi openluchtzwembad. Het is vrij toegankelijk en hier midden in de oude binnenstad maken Bruggenaars en voorbijgangers er gretig gebruik van. Meisjes en jongens zonnen op de vlonders en in het kanaal zwemmen kinderen en jongeren enthousiast. Een verdieping in de vlonders creëert een veilig speelbad waar twee kleuters in verblijven onder toezicht van hun ouders. Het kunstwerk ziet er levendig en functioneel uit. Ik gun het de Bruggenaars dat de stad dit kunstwerk aankoopt. Hangend over de brug bespreken we wat verder de moeite waard was. 


Het werk van Song Dong komt zeker op de tweede plaats. Naast de Sint-Salvatorskathedraal zette hij het beeld Wu Wei Er Wei neer. Een soort serre helemaal opgebouwd uit oude deuren en ramen die hij verzaagde en van vorm veranderde. Vanuit iedere hoek ziet het werk er anders uit en ook hier zie je dat bezoekers blijven rondhangen op de trappen rondom de kathedraal om naar het werk te kijken. Deze kunstenaar is een reizende ster in China en de rest van de wereld en is momenteel ook te zien in het Groninger Museum. Het oeuvre van deze kunstenaar draagt de sporen van zijn jeugd en het respect voor zijn vader die met veel vernuft tijdens de armoedige Maoïstische periode het leven nog aangenaam wist te maken met minimale middelen. Dongs respect voor de intelligentie van de armenzie je in dit werk terug. Van afvalmateriaal maakte hij een huis van licht en lucht. Arme mensen gooien niets weg. Een huis voor nieuwe Bruggenaars van afvalramen, maar wel een huis waarin je alles ziet. Het geeft beschutting maar laat de stad ook binnen.

 

Geheime plek

Ook de installatie in het Begijnhof van Tadashi Kawamata maakt indruk. Dit hof is voorzien van veel bomen en in deze bomen zie je houten boomhutten. Het doet me denken aan mijn kindertijd waarin ik met vrienden probeerde boomhutten te maken. De behoefte aan een eigen geheime plek zit er al jong in. Behalve dat dit werk prima past op deze plek, past het ook geheel binnen het oeuvre van deze kunstenaar. Hij maakte eerder boomhutten op andere plekken in de wereld. Hout is zijn materiaal, en architectuur zijn thema. Ik kan me nog de verwoeste kerk uit 1987 op de Documenta 8 herinneren. Een groot bouwwerk van afvalhout. Op Documenta 13 was hij ook te zien met een van zijn houten constructies. Deze kunstenaar draait al wat jaartjes mee en weet nog steeds te verrassen.

 

Tekst

De app geeft aan hoeveel kilometer we hebben afgelegd; ruim drie en we zijn amper fout gelopen. Dat ding werkt goed maar je moet wel van te voren zorgen dat de batterij van je iPhone goed vol is, ik zie dat mijn batterij icoontje een razendsnelle leegloop aan geeft. Op de route zijn diverse plekken om even op een terras te zitten of om even uit te rusten. Dat maakt de route extra aangenaam. Ook de kleine oude huisjes zijn leuk om te zien. Hier en daar zijn de Middeleeuwen nog voelbaar. Er is geen echt slechte kunst op deze tentoonstelling, wel denk ik even bij het lichtsculptuur van, Nathan Coley, Hou toch op. Lichtgevende letters die een tekst de wereld in zenden, hebben we nu wel gehad denk ik. A Place Beyond Belief lees ik. Een cryptische tekst waarmee je alle kanten op kan. Gaat Brugge of deze tentoonstelling voorbij aan het geloof, of is het geloof voorbij. Ik vraag me af wat dit met deze plek te maken heeft, is geloof en zeker het katholieke geloof niet wereldwijd betekenis aan het verliezen, of heeft de kunstenaar het over geloof in de kunst of een ander geloof. 


De kunstenaar Anne K. Senstad werkt ook met tekst en deze tekst zegt me meer; Gold Guides Me. Het is meer een werk in progress dat iedere dag anders kan zijn, al gelang het weer. Op een soort industrieterrein met pakhuizen schitteren deze woorden op een gebouw. Omdat de tekst op een industrieterrein niet op zichzelf staat krijgt het meerwaarde. Waarom trekken mensen naar plekken toe. Vaak zijn het economische redenen, zoals werkgelegenheid of een plek waar je zelf iets op kan zetten. Steden en dorpen ontstaan vaak zo, rondom wegen, water en industrie. Maar deze pakhuizen lijken een beetje verstild en in onbruik geraakt. Onder deze tekst is een tijdelijk terras waar we even iets drinken. Het is onduidelijk of dit terras nu wel of niet onderdeel van de tentoonstelling of dit kunstwerk uitmaakt. Even denk ik van wel en dat geeft de tekst extra betekenis. Maar in de catalogus en app vind ik er niets over terug. Mijn brein maakte wellicht een valse connectie. 

 

Ik kijk op de app en zie dat we bijna zeven kilometer hebben afgelegd. We nemen de kortste route terug. Het is warm en onze, op zwemmen ingestelde, Engelse Springer Spaniel, moet nodig iets drinken en even een afkoelende duik nemen. Met al deze grachten is het vreemd dat we nergens een plek vinden waar dat kan. Gelukkig passeren we nog een keer het werk van Bow-Wow dat ook al voldoet voor de hondenduik. Ik kijk hoe mijn hond van de loopplank afloopt en betreur het dat ik deze warme dag zelf geen zwempak meenam. Maar wie bedenkt dat nu vooraf, een warme dag met een kunstwerk dat uitnodigt voor een onderdompeling.

 

Triënnale Brugge 2015, 20 mei t/m 18 oktober 2015, www.triënnalebrugge.be

Comments