Verwoest Huis Bloemhof

Opbouw en verwoesting aan de Putsebocht

Vijf sloopwoningen in Rotterdam zijn door beeldend kunstenaar Marjan Teeuwen getransformeerd in een installatie met architectonische allure. Bouwen en slopen, stapelen en ordenen, verwoesten en creëren liggen ten grondslag aan het project Verwoest huis Bloemhof aan de Putsebocht in Rotterdam. Een balanceren in wankel evenwicht tussen bouwstof en geordende stapelingen.

Door Els Vegter

Bij betreding van Verwoest huis van beeldend kunstenaar Marjan Teeuwen bekruipt me elke drie minuten een angstgevoel; stel dat de vloer nu instort of dat de plafondbalken het  begeven. Angsten die niet helemaal irreëel zijn omdat er aan de vervallen huizen behoorlijk gesleuteld is. Op het eerste gezicht lijkt het een stoffige bende waarbij een stofmasker geen overbodige luxe zou zijn. De suppoost heeft dit kleinood helaas niet ter beschikking. Teeuwen heeft in vijf sloopwoningen gaten geslagen in muren en vloeren en plafonds scheef gezet. De woningen zijn zo met elkaar verbonden en er ontstaan nieuwe perspectieven en blikrichtingen. De kunstenaar deed dit eerder in Amsterdam aan de Piet Mondriaanstraat. Teeuwen werkt altijd op locatie en laat zich inspireren door oorlogs- en natuurrampen; verwoestingen waarbij bouwwerken instorten. Teeuwen speelt met de elementen orde en evenwicht. Op de bovenste twee verdiepingen staan alle muren scheef, evenals de plafonds en vloeren; het wankele evenwicht dat je als kijker bij binnenkomst in de bouwval had, wordt hiermee bevestigd. Elk moment kan het huis instorten, lijkt het. De bouwmaterialen zijn afkomstig uit de panden zelf, een aantal materialen komt van de recycling en gaat daar ook weer naar terug.

De architectonische installatie Verwoest Huis Bloemhof in Rotterdam heeft ze gerealiseerd in samenwerking met een aannemer en zijn maat en een groep studenten; de huizen zijn eerst gestript, er zijn gaten gehakt in muren en vloeren, vloeren zijn geknakt en scheef gezet en het portiek is er over drie verdiepingen uitgesloopt. Er is door de aannemer ook een nieuwe constructie aangebracht om de huizen veilig te houden. Teeuwen zoekt in haar werk een balans tussen opbouw en verwoesting, tussen orde en chaos, vallen en staan. De polariteit tussen die uitersten is een belangrijk thema in haar werk.

Schoonheid van het stapelen

Het mooie in deze installatie vind ik de spiegeling. De onder- en benedenwoning zijn gespiegeld aan de andere kant. De trap loopt daar als middenlijn tussenin. Een trap die halverwege stopt in het rechterpand en doorloopt in het linkerpand. Je bekijkt de installatie dus voortdurend vanuit het linkerpand. Hier zijn de meeste ruimtes in tact gelaten. Toch zijn hier ook ingrepen gedaan, alle wanden zijn voorzien van rotzooi-stapelingen; rommelig en chaotisch. Stenen, stro, plastic buizen, houten planken, schrootjes, karton en Gammadozen zijn tussen de steunbalken gepropt. Alles wat verscholen zit achter doorgaans witte muren wordt zichtbaar. In de bovenste kamer is alles keurig aangeveegd behalve een berg bouwafval in de hoek. De piepkleine badkamer op de derde verdieping ligt er troosteloos en viezig bij, de kinderkamer vertoont nog sporen van Disney-behang. In deze ruimtes is nauwelijks ingegrepen en juist daarom zijn het beelden die mij ontroeren. Sporen van vervlogen tijden die verwijzen naar bewoners met jonge kinderen die hier ooit aan de Putsebocht gewoond hebben.

Maar eigenlijk gaat het werk over de rechterhelft. Daar heeft de kunstenaar zich uitgeleefd en gestapeld als een beeldhouwer. Muren zijn opnieuw opgebouwd met platen fermacell, gips en pvc. Alles is netjes geordend en gecomponeerd als een ritmisch muziekstuk. Door het gebouw te perforeren en te voorzien van stapelingen zijn totaal nieuwe ruimtes gecreëerd. Als kijker kom je in een andere wereld en zie je beelden die doen denken aan ruïnes of vervallen kathedralen. De bouwwerken dwingen respect af. Niet alleen door de uren die erin zitten, het zweet, maar ook door de nieuwe artistieke vormen die Teeuwen weet te scheppen in eenvoudige Rotterdamse vierkamerwoningen uit de jaren twintig. Ze verweeft de banale realiteit met een andere wereld waar je de fantasie de vrije loop kunt laten. Het is goed mogelijk om je een archeologische opgraving voor te stellen of een ruige onderaardse grot. De schoonheid van verval en de schoonheid van het stapelen raken elkaar hier. De kunstenaar zegt zelf over haar werk dat zowel de architectonische installatie als de fotowerken, die op basis van de installatie ontstaan, in gelijke mate belangrijk voor haar zijn. De installatie verdwijnt, haar autonome fotowerken zijn blijvend.

Marjan Teeuwen, Verwoest Huis Bloemhof, een architectonische installatie, Putsebocht 58-60, Rotterdam. Open vanaf 16 juni 2012, daarna nog te zien op 7 en 14 oktober, 4 november, 2 december. In 2013 op 6 januari en 10 februari, www.kw14.nl

 

 

Comments